جرم رایانه ای چیست؟

جرایم رایانه ای

جرایم اینترنتی و رایانه ای نوعی جرایم جدید می باشد. طيف گسترده افعال مجرمانه‌اي كه ذيل اين مفهوم جا دارند و ماهيت متغير آنها كه ناشي از پيشرفت لحظه به لحظه فناوري اطلاعات و شيوه‌هاي سوءاستفاده از آن است ارائه تعريف جامع و مانع و خالي از مناقشه را مشكل و چه بسا غيرممكن مي‌سازد؛ تا آنجا كه در جديدترين و جامع‌ترين سند بين‌المللي موجود در اين زمينه (کنوانسيون جرايم سايبر 2001 بوداپست) تعريفي از اين جرايم به عمل نيامده است.

به نظر می رسد کامل ترین تعریف این باشد: «هر جرمي كه قانونگذار به صراحت رايانه را به منزله موضوع يا وسيله جرم جزء ركن مادي آن اعلام كرده باشد، يا عملاً رايانه به منزله موضوع يا وسيله ارتكاب يا وسيله ذخيره يا پردازش يا انتقال دلايل جرم در آن نقش داشته باشد».  این تعریف هم علاوه بر جرايم ذكر شده در دو دسته قبل، جرايمي را نيز‌كه صرفاً دلايل آنها يا اطلاعات مربوطه در رايانه ذخيره شده‌اند، به لحاظ تأمين بهتر اهداف تحقيق و تعقيب جرم با در نظر گرفتن قواعد خاص آيين دادرسي کيفري، جزء جرايم رايانه‌اي دانسته است.

جرایم رایانه ای

برخي از نويسندگان جرايم رايانه اي (کامپيوتري) را مترادف با جرم سايبري مي دانند و آن دو را داراي دو معني و مفهوم مي دانند. «در تعريف مفیتی، جرم کامپيوتري صرفاً عبارت از جرایمی است که در فضاي سايبر رخ مي دهد از اين نظر جرايمي مثل هرزه نگاري، افترا، آزار و اذيت و سوء استفاده از پست الکترونيکي و ساير جرايمي که در آنها کامپيوتر به عنوان ابزار و وسيلة ارتکاب جرم بکار گرفته مي شود، در زمرة جرم کامپيوتري قرار نمي گيرد. در تعريف موسع از جرم کامپيوتري هر فعل و ترک فعلي که «در» يا «از طريق» يا «به کمک» از طريق اتصال به اينترنت، چه به طور مستقيم، يا بطور  غیرمستقيم رخ مي دهد و توسط قانون ممنوع گرديده و براي آن مجازات در نظر گرفته شده است جرم کامپيوتري ناميده مي شود. و بر اين اساس جرايم کامپيوتري را مي توان به سه دسته تقسيم نمود :

دستة اول : جرايمي هستند که در آنها رايانه و تجهيزات جانبي آن موضوع جرم واقع مي شوند مانند سرقت، تخريب و غيره.

دستة دوم : جرايمي هستند که در آنها کامپيوتر به عنوان ابزار وسيله توسط مجرم براي ارتکاب جرم بکار گرفته مي شود.

دستة سوم : جرايمي هستند که مي توان آنها را جرايم کامپيوتري محض ناميد. اين نوع از جرايم کاملاً با جرايم کلاسيک تفاوت دارند و در دنياي مجازي به وقوع مي پيوندند. اما آثار آنها در دنياي واقعي ظاهر مي شود، مانند دسترسي غير مجاز به سيستم هاي کامپيوتري.

سازمان همکاري و توسعه اقتصادي (OECD) جرم رايانه اي را چنين تعريف مي کند «سوء استفاده از کامپيوتر شامل هر رفتار غير قانوني غير اخلاقي يا غير مجاز مربوط به پردازش اتوماتيک و انتقال داده هاست.

«کميتة اروپايي مسائل جنايي در شوراي اروپا در سال 1989 گزارشکاري بيان کرد که در آن يکي از متخصصان چنين تعريفي ارائه کرده است : هر فعل مثبت غير قانوني که کامپيوتر، ابزار يا موضوع جرم باشد، يعني به عبارت ديگر هر جرمي که ابزار يا هدف آن تأثيرگذاري بر عملکرد کامپيوتر باشد.»

پليس جنائي فدرال آلمان جرم کامپيوتري را چنين تعريف مي کنند «جرم کامپيوتري در بر گيرندة همة اوضاع و احوال و کيفياتي است که در آن شکلهاي پردازش الکترونيک داده ها، وسيلة ارتکاب و يا هدف يک جرم قرار گرفته است و مبنايي براي نشان دادن اين ظن است که جرمي ارتکاب يافته است.»

همچنين پليس ژاپن جرم کامپيوتري (رايانه اي را) چنين تعريف کرده است «جرائم متضمن اعمال توأم با بي مبالاتي يا حوادثي که موجب تخريب عملکرد سيستم کامپيوتر يا استفاده غير قانوني از آن باشد، جرم کامپيوتري است.»

نویسنده: مدیر سایت

امیدوارم مطالب سایت برایتان مفید واقع شود.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *